Sól Epsom – właściwości, zastosowanie i korzyści dla zdrowia

Sól Epsom, czyli siarczan magnezu o wzorze MgSO4, służy głównie do kąpieli, moczenia stóp oraz wybranych zastosowań kosmetycznych. Doustnie może działać przeczyszczająco, lecz nie jest bezpieczna dla każdego, zwłaszcza przy niewydolności nerek, ciąży i niedociśnieniu. Sprawdź, jak stosować ją rozsądnie i kiedy lepiej z niej zrezygnować.

Sól Epsom – czym jest i skąd pochodzi?

Sól Epsom to nieorganiczny związek chemiczny – siarczan magnezu MgSO4. Występuje zwykle w postaci białych, większych kryształów pozbawionych zapachu. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, nadając jej charakterystyczny słono-gorzki smak.

Nazwa pochodzi od angielskiego miasta Epsom, gdzie pozyskiwano ją z naturalnych źródeł już w XVII wieku. W Polsce spotyka się także określenia sól gorzka oraz sól angielska. Jej skład obejmuje przede wszystkim magnez i siarkę, a niektóre produkty mogą zawierać również śladowe ilości innych pierwiastków.

Sól Epsom nie jest tym samym co sól kuchenna. Zawiera siarczan magnezu, a nie chlorek sodu.

Jakie właściwości ma sól Epsom?

Magnez uczestniczy w pracy mięśni i układu nerwowego. Z tego powodu kąpiel z dodatkiem kryształów bywa wybierana po wysiłku, w okresie napięcia oraz przy uczuciu zmęczenia. Samo ciepło wody sprzyja rozluźnieniu, natomiast nie należy traktować takiej kąpieli jako zamiennika leczenia niedoboru magnezu.

Siarka ma znaczenie w kosmetologii. Wykazuje działanie przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne i antyłojotokowe, dlatego składnik ten pojawia się w preparatach do skóry tłustej, trądzikowej oraz szybko przetłuszczającej się skóry głowy. Twierdzenia o odtruwaniu organizmu z metali ciężkich przez kąpiel nie mają jednak wystarczającego potwierdzenia klinicznego.

Wpływ na skórę i włosy

Roztwór może zmiękczać zrogowaciały naskórek. Moczenie stóp pomaga więc przygotować modzele, twarde skórki przy paznokciach oraz pękające pięty do delikatnego usunięcia. Kryształów nie należy wcierać w świeże rany, silnie podrażnioną skórę ani zmiany z wysiękiem.

W kosmetologii siarczan magnezu dodaje się do peelingów, żeli, szamponów i produktów do pielęgnacji cery łojotokowej. Może pomóc usunąć pozostałości kosmetyków do stylizacji, lecz przy suchej skórze głowy czasem nasila uczucie ściągnięcia.

Jak stosować sól Epsom?

Najczęściej wykorzystuje się ją zewnętrznie. Do wanny należy wsypać porcję podaną na opakowaniu i dokładnie rozpuścić kryształy w ciepłej wodzie. Kąpiel powinna trwać około 15 minut, najlepiej wieczorem, gdy nie planujesz już wysiłku ani prowadzenia samochodu.

Przy zmęczonych stopach wystarczy przygotować miskę z ciepłą wodą i zanurzyć je na kilka–kilkanaście minut. Po zabiegu spłucz skórę, osusz ją bez pocierania i nałóż krem, szczególnie jeśli pięty są suche. Ciepły roztwór można również wykorzystać do okładów na niewielkie stłuczenia, obrzęki czy napięte mięśnie, ale nie na uszkodzoną skórę.

Sól Epsom doustnie na zaparcia

Po podaniu doustnym siarczan magnezu słabo wchłania się w przewodzie pokarmowym i zatrzymuje wodę w jelitach. Właśnie dlatego wykazuje działanie przeczyszczające i może ułatwiać wypróżnienie przy zaparciach.

Nie wolno jednak dobierać dawki na oko. Należy używać wyłącznie produktu przeznaczonego do spożycia oraz stosować się do ulotki. Nadmiar może wywołać biegunkę, skurcze i ból brzucha, wymioty, a także zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej.

Kiedy sól Epsom jest przeciwwskazana?

Ryzyko rośnie wtedy, gdy organizm nie usuwa magnezu prawidłowo albo kąpiel nadmiernie obniża ciśnienie. Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie wewnętrzne. Osoby z niewydolnością nerek nie powinny przyjmować soli Epsom doustnie, ponieważ może dojść do niebezpiecznego nagromadzenia magnezu.

Przed użyciem doustnym konsultacja medyczna jest potrzebna także przy chorobach przewodu pokarmowego, niedrożności jelit, hipermagnezemii, miastenii oraz przewlekłych problemach z ciśnieniem. Kobiety w ciąży i karmiące piersią nie powinny spożywać tego preparatu bez wyraźnego zalecenia lekarza.

Przy niskim ciśnieniu tętniczym długa, gorąca kąpiel może nasilić osłabienie lub zawroty głowy. Przerwij zabieg, jeśli pojawią się nudności, kołatanie serca, duszność albo silne osłabienie. W przypadku połknięcia nadmiernej ilości produktu potrzebna jest pilna konsultacja medyczna.

Gdzie jeszcze wykorzystuje się siarczan magnezu?

Poza domową pielęgnacją związek znajduje zastosowanie w przemyśle, laboratoriach i rolnictwie. W uprawach może występować jako nawóz uzupełniający magnez i siarkę, czyli pierwiastki potrzebne roślinom do prawidłowego wzrostu. Dawki powinny wynikać z rodzaju gleby oraz potrzeb konkretnej rośliny.

Siarczan magnezu wykorzystuje się również w wybranych procesach technologicznych, między innymi przy produkcji tofu i piwa. Nie oznacza to jednak, że każdy produkt przeznaczony do ogrodu, laboratorium lub przemysłu nadaje się do kąpieli czy spożycia. O sposobie użycia decyduje oznaczenie jakości i instrukcja producenta.